Kwekfestijn, liedjeswedstrijd van Oeteldonk

Er is zweet. Er zijn tranen. Er leeft hoop. Er sneeft een droom. Maar vergeefs is het zelden. In de serie Iedereen Beroemd duiken we in de wereld van de culturele wedstrijden. Van schuttersfeesten en talentenjachten, tot harmonieconcoursen en filmprijzen. Cultuur huist overal, op naar bokaal en zilverpoets.

Komt dit artikel je wellicht bekend voor? Dat kan! Het is alweer even geleden, maar het stond vorig jaar in MEST #4. Aangezien het bijna 11/11 is ,en dus ook het Kwkfestijn, leek het ons een goed moment om dit verhaal nog een keer te vertellen. 

Geschreven door: Eric Alink

Alles van waarde weegt in het zuiden honderd gram. Ons mam, ons pap, ons Brabant. Op ŽŽn object na. De goudkleurige beker van het Kwkfestijn, het jaarlijkse concours voor carnavalsliedjes in Oeteldonk. Verslag van een scepticus, die na krap drie uur capituleert en ongedempt verder luistert. ‘Staat u nou oordopjes uit te peuteren?’

Liefde voor carnaval zit in je. Zeggen ze. Maar niet iedereen is in het magazijn van een zuidelijke feestartikelenwinkel verwekt. Wat helpt, is een genetisch defect. Iets afwijkends op het elfde chromosoom. Er zijn ook kinderartsen die de vastenavondkoorts terugvoeren op confetti tussen kierende fontanellen. Anderen houden stug vol dat het verlangen naar hossen, hijsen en hoempapa aangeleerd gedrag is.

#Nature or #nurture? In Theater aan de Parade lijkt #vierbier eerder trending topic. Zo’n 5800 bezoekers klotsen door zalen en foyers. De kleuren die domineren, zijn boerenkielenblauw en Oeteldonks roodwitgeel. Mime-code: blij gezicht. Want vandaag is het de 55ste editie van het Kwkfestijn. Maar liefst 67 carnavalsverenigingen en gelegenheidsclubjes hebben zich voor de liedjeswedstrijd ingeschreven. Acht meer dan vorig jaar. Vanochtend is Alle Dagen Feest als eerste kandidaat aangetreden. Dappere naam. Zeker om 09.15 uur op een grijze zaterdag.

Geestelijke vrijhaven

Iedereen is welkom. Behalve de logica. In carnavalsliedjesland is zij persona non grata. Dat maakt het leven op slag aangenamer. Ongehinderd schrijf je op keukendeur en behang. Je ziet een paard in de gang. Zelfs het pathologische verlangen om een bloemetjesgordijn te zijn, kan zonder angst voor gedwongen opname bezongen worden. Is ook de 55ste editie van de Kwk een geestelijke vrijhaven? Ja. Nadat de Foe Jong Bende, Daktari Fanfari en Gleuf Ut of Nie het publiek ongehinderd op tekstuele nonsens hebben getrakteerd, groeit de overtuiging dat de gezondverstandpolitie ook in 2013 geen inval zal doen. Toch is het Kwkfestijn meer dan taal en klank. Onder invloed van theaterspektakels en musicals tonen de kandidaten ook aandacht voor het oog. Zo komt de zilverkleurige groep standbeelden van De Mafkikkers plotsklaps tot leven, verheft de zangeres van Vergimmes Mooi zich in een metershoge trouwjurk boven de planken en lijkt het half ontklede leernichtengezelschap UT – Hil dun bups is oetelsexueel – aan de catalogus van Christine le Duc ontsnapt. Vijftig tinten schaamrood. Even lucht happen.

Dat lijkt ook het motto van de blazers die zich bij de instrumentenberging melden. Iris (17) in alpenpakje en cowgirl Yvonne (22) waken over de rekken. Er liggen acht trombones, vijf saxofoons en drie klarinetten, maar ook grote troms en deksels. Meest curieuze instrument? Een imposant klokkenspel, dat onder een kerstmanpak verstopt zit. Minder cryptisch is het spiekbriefje op een tuba. Met 22 titels. Nummertje een, twee en drie: Friet met mayonaise, Dan volg je haar benen en Las Vegas.

Wie klaar is met optreden – of nog moet – drinkt, kletst, sms’t, plast, eet een broodje kroket of verliest zich buiten het podium in muziek.

Piratenpak

Wie klaar is met optreden – of nog moet – drinkt, kletst, sms’t, plast, eet een broodje kroket of verliest zich buiten het podium in muziek. Zo speelt blaaskapel De Stiefels in de foyer een opzwepende versie van Frank Sinatra’s My way, de nummer 29 uit de Dela Top-50 voor uitvaartmuziek. Tientallen mensen wiegen op de maat. Ondertussen staart een man in piratenpak naar een affiche van cabaretire Marjolein van Kooten. Titel van haar naderende show: ‘Wanneer wordt het leuk?’ De zeerover kijkt naar stuur- en bakboord. Maar hij weet het antwoord niet. Acteur Ton Lutz wel. Zijn lachje is gestold. In brons. Vanaf de galerij in de schouwburg volgt zijn buste de carnavalstaferelen. 

Een bladblazer op het Kwkfestijn? Ja, een blauwe. Duits merk. Hij ligt onder een biertafel. Eigenaar is Steven (24), trombonist bij de jeugdige carnavalsvereniging Attenooije. Over een kwartier moet het gezelschap – een zangeres in bontjas en haar roedel muzikanten – het podium op. Met het lied W is ut hŽŽt. Ter verkwikking belooft Attenooij straks naast de bladblazer ook een hogedrukspuit in te zetten. Klimaattechnisch zal het een klus worden, want de heren dragen badjassen. Die gaan straks uit. Slotakkoord in F: functionele erotiek. De zaal zal juichen en wijzen. Want de trompettist toont een landschap van tatoeages op zijn torso en de slagwerker heeft een bongobuik.

Zuurstoftekort

Op bierviltjesworp afstand van de bar staat Stijn. De 24-jarige docent maatschappijleer bezoekt het Kwkfestijn voor de tiende keer. Empirisch onderzoek? ‘Vooral voor de lol.’ Maar twee zaken vallen hem op. Hoe harder onze economie en beschaving wankelen, hoe sterker de feestdrang. En twee: carnaval is een ijkpunt voor verdraagzaamheid. ‘Als je zonder vechtpartijen met z’n zessen een avond op ŽŽn vierkante meter kunt staan, dan zit het wel goed met de tolerantie.’ Kan Stijn de maatschappelijke functie van het Kwkfestijn in ŽŽn woord samenvatten? ‘Uilkjwaapmwep’, schreeuwt hij. De klanken smoren in de oksel van zijn buurman. Nog een keer, Stijn: ‘Uitlaatklep.’ Een mooi socio-psychologisch begrip. Maar in deze snikhete zaal denk je bij uitlaatklep toch eerder aan motorrijtuigtechniek. Het is een dichte klep: we stikken. In bier en zuurstoftekort. Tweede pauze. Nu.

Hoe harder onze economie en beschaving wankelen, hoe sterker de feestdrang.

Achterklap

Carnaval in Den Bosch kent elk jaar een ander motto. Voor 2014 geldt  Oeteldonk laot oe zweve . Dat is geen grootspraak. Op het Kwèkfestijn zie je veel kartonnen wolken, roodgeelwitte ballonnen en zo n 3200 Unidentified Drinking Objects. Op het balkon staat Peer (61). Hij is al in de zevende hemel. De ex-dirigent van Spuit Elluf viert een spontane reu nie met oud-muzikanten. In 1989 gooiden ze hoge ogen met het oostblokkerige Anoesjka. Een prelude op de val van De Muur, houdt Peer vol. Al 35 jaar is hij van de partij op de Kwk. ‘Maar ge heurt hier honderd keer utzelfde’, zegt hij schouderophalend. Zou radicale vernieuwing de uitkomst zijn? Peer kijkt alsof hij een Cubomedusae alias dooskwal in zijn glas ziet drijven. Nee, geen sterke verandering. ‘De dendermaardoormuziek en rijmelarij past bij de traditie.’ Het is deel van het spel. Dat geldt ook voor de roddel en achterklap. Zo weet Peer stellig wie er in de finale zal belanden: ‘De Kwaojtongen. Die repeteren in StadscafŽ D’n Burger, waar Truus achter de tap staat. Ze zit in de jury. Nou, dan witte ut wl.’

Lippendienst

Liefde, loyaliteit en lippendienst. Het zijn de drie L’s van Brabant. Laat de jury zich er door gijzelen? Nee, zeggen kenners beslist. Maar de twijfel over de onpartijdigheid blijft. In de beginjaren van het Kwkfestijn besliste de zaal met goed- en afkeuring. Bij latere edities trapte de organisatie voetballen van FC Den Bosch het publiek in. Wie ving, jureerde. Eind jaren zestig beklom een agent het Kwkpodium. Nadat hij kentekens van geparkeerde auto’s had afgeroepen, schuifelden de eigenaren naar voren. Tot hun verbazing kregen ze geen bekeuring, maar een zetel in de jury. Tussen 2007 en 2012 kende de finale ook een deelnemersjury, met leden van de clubkes. Maar die is opgedoekt. Oorzaken: ontbrekende leden, te weinig diepgang en dronkenschap dat het beraad overschaduwde.

Ach, gezelligheid lijkt altijd op elkaar. Eerst #vierbier.

Heimat

Tegen half twaalf stijgt de spanning. Volgens geruchten is de jury eruit. In de snackhoek staat trombonist Steven-in-badjas. Hij eet wat nagels. Zonder mosterd. Steven wil winnen. Maar dat zeg je niet hardop. Je zegt dat het voor-de-lol is. Als de juryvoorzitter even later de derde plaats toekent aan Steven en de andere leden van Attenooije breekt een storm los. Geen bladblazer, menselijk gehuil. Van vreugde. Tweede wordt Vergimmes Mooi. Winnaar: het duo De Henkies met het wat blekige nummer Lieven Heer. Aan de bar roezemoezen enkele verliezers. Het winnende nummer heeft toch wel verdacht veel weg van het hitje Und in der Heimat (1973) van Tony Marshall. Is dat erg? Ach, gezelligheid lijkt altijd op elkaar. Eerst #vierbier.

https://www.youtube.com/watch?v=s6OGEceqQvM

Spoedcursus Kwkfestijn

  • Onder de naam Groot Oeteldonks Songfestival vindt het festival voor het eerst in 1959 plaats. Drie jaar later verandert de naam in Kwkfestijn.
  • Aanvankelijk selecteerde een kleine jury al vooraf acht van de ingezonden liedjes. Op het Kwkfestijn zong een bekende vocalist deze nummers, begeleid door de Confetti’s.
  • Vanaf het 13e Kwkfestijn in 1971 is er geen voorselectie meer. Het aantal deelnemers is dan zeventien.
  • In 1986 voert Monny Otgens, Minister van Evenementen in Oeteldonk, een slimme wijziging door. Om te voorkomen dat de eerste deelnemers voor een lege zaal spelen, voert hij de zogeheten Jokers in. De elf clubs die de Joker trekken moet om 09.00 uur in de Theater aan de Parade aanwezig zijn – uiteraard met hun aanhang. Dan pas wordt hun volgorde geloot. 
Geen reacties

Geef een reactie