gevoed door Kunstloc Brabant
~

Hoe doe je het? Een goed gesprek over de dood voeren als je uit een samenleving komt waarin daar weinig over wordt gesproken? Behalve in de moskeeën en kerken, en vaak in termen van het tweede, eeuwige leven, beloften, paradijs. Voor degenen die gelovig zijn dan. Vroeger waren mijn gedachten over de dood dat er een knop wordt omgedraaid en het licht uitgaat. Tot het moment dat mijn vrienden doodgingen.

Geschreven door: Senad Alic

Een gesprek over de dood in mijn werk

Ik heb twee goede vrienden, die ook mijn neven waren, in de oorlog verloren. Als ik op bezoek ging bij hun ouders spraken wij daar niet over. Het gemis was zo groot en pijnlijk. Elke keer schaamde ik mij dat zij er niet meer waren en ik wel, terwijl hun ouders en familie oprecht blij waren dat ik langskwam. Ik bleef al die jaren schilderijen maken waar ik in het maakproces, mijn vrienden die al lang dood waren, weer tegenkwam, kon zien en met ze kon spreken.

Tijdens het schilderen kon ik weer met mijn vrienden praten, over de berg die wij samen als kinderen wilden veroveren, wat ons nooit is gelukt. Over donkere bossen waar wij soms van onze eigen schaduw schrokken. Maar ook over hun dood, de laatste momenten van hun leven. Nele vertelde over een fabriekshal in Srebrenica waar duizend mensen in de hitte van 40 graden werden vastgehouden en vermoord. Musa over een klein dorp in midden Bosnië, hoe zij in een hinderlaag liepen en dat zijn laatste blik was gericht op de blauwe toppen van de berg. Ik schilder, luister en soms vertel ik over mijn leven.

Een gesprek over de dood in mijn werk

Z.T. 2021 | Senad Alic

~

Schilderen als herdenkritueel

In het proces van een schilderij maken, ga ik op zoek naar herinneringen. Ik graaf in mijn gedachten naar onze gezamenlijke momenten die ergens in mijn donkere hersenkamers verborgen liggen. Elke keer als ik die herinneringen terugvond had ik het gevoel dat ik een waardevol stukje van onze gebroken levens terug had gevonden. Het schilderproces is een ritueel, naast het schilderen ben ik ook bezig met het herdenken van mijn vrienden. Maar ook met het accepteren dat wij op bepaalde momenten allemaal eigen keuzes hebben gemaakt en het gelopen is zoals het is gelopen.

In autonoom werk schilder ik dingen en voorwerpen die ons als kinderen altijd met elkaar hebben verbonden: een berg boven onze stad, bossen, kersen, kraaien. Mijn verhaal is niet altijd direct af te lezen als je naar mijn schilderijen kijkt. Het is soms een façade waarachter een wereld schuilt die er niet meer is, een wereld die niet meer bestaat, maar ook een wereld die op dit moment voor ons, de kijker, ongrijpbaar is, een wereld waar wij allemaal naar toe gaan.

11310

Denk je... | Door: Senad Alic

Afscheid

Ik heb afgelopen zomer afscheid kunnen nemen van mijn vader die vorige week is overleden. Al twee jaar kampte hij met series van lichte herseninfarcten, verloor even zijn spraak, maar vocht terug. Tijdens zijn laatste verblijf in het ziekenhuis, een paar jaar geleden, was het de vraag of hij nog terug naar huis zou komen. Ik heb toen het schilderij 'De jas en de berg' gemaakt. De lichtbruine jas is van mijn vader, de berg in de verte is de berg waar mijn familie een bijzondere band mee heeft. Mijn vader was gelovig. Hij vertelde afgelopen zomer nog dat God engelen stuurt om gelovigen mensen hun ziel op te halen. De engelen zullen de weg naar het paradijs verlichten.

Afscheid

De favoriete jas van mijn vader | Door: Senad Alic

~

Kroonluchters

In mijn werk komen soms kroonluchters voor die midden in het bos hangen. Waarom die kroonluchters in het bos hangen kan ik niet verklaren, maar dat verwondert me en verleidt me om de volgende stap te maken, met een gevoel alsof ik op onbekend territorium treed. Soms heb ik tijdens het schilderproces het gevoel dat ik in een donker bos stap en waarin ik mij verloren kan raken, maar dan opent het bos zich voor me en zie en begrijp ik steeds meer.

Verhalen en ervaringen delen

Senad houdt in zijn atelier binnen het project: ‘De zwarte band leer’ workshops met groepen over het gemis en de dood. Hij vertelt over zijn drie vrienden, drie kinderen, die elke winter naar de berg, bij hun geboortestad in voormalig Joegoslavië, keken. Ze namen zich voor die berg te beklimmen en er hun eigen kerstboom om te zagen om die mee te nemen naar huis.

Het kwam er nooit van. In de winter werd het te vroeg donker en gevaarlijk op de berg. De oorlog kwam, twee vrienden gingen dood en de derde vertrok uit voormalig Joegoslavië. De berg is er nog en leeft in zijn hoofd en schilderijen. Zo hebben meer mensen een landschap, een stad, een rivier, een boerderij, een tent in de regen die zij met dierbaren verbindt die er niet meer zijn. Een landschap dat ons helpt om de herinneringen aan mensen die er niet meer zijn te bewaren.

Landschappen
‘In de workshop maken we landschappen die ons verbinden aan de mensen die er niet meer zijn. Door zo’n persoonlijk kunstwerk te maken kunnen wij onze herinneringen vormgeven en voor altijd in de verf zetten. Zo herdenken wij onze tijd met de mensen die er niet meer zijn, maar ook laten we zien dat zij nog steeds met ons zijn’.

Meer over Senad Alic

Kunst en rouwverwerking: bijeenkomst

Senad Alic is op 23 november ook een van de sprekers bij de online bijeenkomst Kunst en rouwverwerking die Kunstloc Brabant met LKCA organiseert. 

Meer informatie en aanmelden

Senad Alic

Beeldend kunstenaar