Kunst is gezond!

Illustratie door: Jeroen Nissen

Op vrijdag 10 mei woonden Liesbeth Jans en ik vanuit Kunstloc Brabant een bijeenkomst bij over Positieve Gezondheid in Zeist. We zaten tussen artsen, psychologen, welzijnscoaches en allerlei  andere  mensen uit de zorg en begrepen dat er een nieuwe beweging aan het groeien is die graag het huidige zorgsysteem drastisch wil veranderen. Een bredere opvatting over gezondheid, holistisch, in plaats van een gespecialiseerd systeem dat alleen kijkt naar het lichaam als machine of de mens als brein.

– Geschreven door Atty Bax 

Machteld Huber is de grondlegger van het concept Positieve Gezondheid en was net terug uit Japan waar ze staan te popelen om kennis te maken met dit nieuwe concept. Ook  IJsland  staat voor de deur, maar even wachten zei Machteld, we ‘moeten het spinnenweb wel handen en voeten geven’. Het spinnenweb is het model waarmee gewerkt wordt en hierop kun je aangeven of je jouw leven als betekenisvol ervaart. Je kunt het invullen voor jezelf of in een gesprek en je meet hoe je jouw eigen gezondheid ervaart. Dat is niet alleen of je lichaam of je geest goed werkt, maar ook of je zingeving in je leven ervaart, goede sociale contacten hebt en hoe je dagelijks functioneert.

Kunst en de gezondheidszorg

De praktijkmiddag was bedoeld om inspiratie op te doen en goede ervaringen te delen. Die zijn er al mondjesmaat bleek, en wij droegen ons steentje bij als missionarissen vanuit de kunst gewapend met het inspiratiemagazine We Care!.
Want voor de kunstensector is positieve gezondheid dé sleutel om in verbinding te komen met de zorg- en welzijnssector. Met kunst en cultuur bezig zijn, zowel op amateurniveau als op professioneel niveau, draagt bij aan  je eigen gezondheid en aan die van anderen. Vanuit Kunstloc Brabant stimuleren wij al ruim 7 jaar projecten in de zorg, met advies en/of via de Impulsgeldenregeling.

Want voor de kunstensector is positieve gezondheid dé sleutel om in verbinding te komen met de zorg- en welzijnssector.

Wij stimuleren ook kunstenaars en zorginstellingen om met elkaar te werken. En gemeenten die de leefbaarheid in wijken willen verbeteren bijvoorbeeld door middel van community art en geven kennis door over deze ontwikkelingen. Het is inmiddels een trend aan het worden met ervaringsdeskundigen en believers. Dat lees je in ons inspiratiemagazine, op onze website en op  6 juni  ben je van harte welkom bij het congres: Meer impact met Kunst dat we samen met LKCA en Cultuurcollege organiseren.

Ja, dat kan wel zo zijn maar hoe meet je dat dan? En wie betaalt dat? En gemor op de achtergrond: kunst is toch autonoom….? Dat hoorde ik de afgelopen jaren meerdere keren. Ik geloof in doen. Klein beginnen, ervaren, kijken waar de energie zit en samen met kunst en cultuur bezig zijn, daar worden heel veel mensen blij van. Je merkt meteen of het werkt.

Literatuurtips van geestverwanten

Eind 2018 woonde ik een internationaal symposium bij georganiseerd door FARO.be over cultureel erfgoed, kunst en mental health. Daar trof ik naast vier Nederlanders heel veel internationale voornamelijk Engelse sprekers en voelde me eindelijk thuis bij geestverwanten. Zij werken ook op het grensvlak van cultuur en gezondheid en doen onderzoek! Een Litouwse deelneemster die in Brussel werkt bij het museum voor medicinale planten tipte me dit boek: Arts in Health van Daisy Fancourt. Een bijbel voor iedereen die op dit grensvalk werkt. Ze schrijft over hoe de kunsten en onze gezondheid sinds de grotschilderingen van Lascaux verbonden zijn met elkaar. Hoe ze gedurende onze geschiedenis tot nu met elkaar verkering hadden en weer uit elkaar gingen. Hoe onze medische wereld veranderde van aanpak door de eeuwen heen. Wat muziek, dans, beeldende kunsten kunnen betekenen voor daling van je stressniveau en wat er dan in je hoofd gebeurt en vooral wat er al niet aan internationaal onderzoek voorhanden is. Tevens tips hoe je interventies opzet en hoe je ze kunt meten. Sindsdien raad ik iedereen dit boek aan.

Want het is broodnodig dat we in onze gespecialiseerde maatschappij holistischer gaan denken en leven. Lees hiervoor het boek van de Belgische psycholoog Paul Verhaeghe. In zijn onlangs verschenen boek Intimiteit analyseert hij onze cultuur als psycholoog en filosoof. Onze mentale gesteldheid wordt slechter en slechter. Kijk maar naar de angstaanjagende stijging van suïcide onder jongeren, de burnoutratio in onze samenleving en de golf dementie die ons gaat overspoelen. De laatste decennia is kunstbeleid op een eiland beland, de zorgsector is gemedicaliseerd, wat we normaal vinden wordt steeds minder, we zijn verslaafd aan onze digitale wereld en als je buiten de boot valt is het je eigen schuld zegt onze neoliberale samenleving.

Want het is broodnodig dat we in onze gespecialiseerde maatschappij holistischer gaan denken en leven.

Tijd om de handen ineen te slaan! Kunst kan van grote betekenis zijn voor ons als mens, neem het spinnenweb erbij van Machteld Huber en je ziet waarom. Kom op  6 juni  naar  Eindhoven en hoor Damiaan Denys  over wat wij nog als normaal ervaren, ontmoet de kunstenaars en zegt het voort!

Wij geloven erin, wereldverbeteraars in de zorgsector ook, nu de rest nog. Een wereld te winnen.

Kijk eens naar onze Engelse collega’s, daar is zelfs een parlementaire beweging.

En  na  al dat gelees tenslotte, luister deze podcast. Het is een kwartiertje geconcentreerd luisteren maar de moeite waard.

Kunstloc Brabant vindt het belangrijk om kunst en cultuur in te zetten in andere maatschappelijke sectoren zoals zorg, welzijn en ruimtelijke ordening. Meer weten? Plannen delen? Op zoek naar kunstenaars? Financiering? Maak een afspraak met Atty Bax, Adviseur Kunst en Zorg.

Share on Facebook0Share on LinkedIn0Tweet about this on Twitter
5 Reacties
  • Pauline Ran
    Geplaatst op 17:38h, 29 mei Beantwoorden

    Mooi artikel. Maar ik mis wel de link naar de creatief therapeuten die in de zorg sector werkzaam zijn. Tegenwoordig zijn beeldende therapie, muziek therapie, dans therapie, drama therapue en psychomotorische therapie georganiseerd onder de term vaktherapie.
    Het zou interessant zijn als daarmee wordt samengewerkt. Want er is al heel veel ervaring, kennis en onderzoek
    Hartelijke groeten Pauline Ran.
    http://www.ateliervandeziel.nl

  • Pauline Ran
    Geplaatst op 17:49h, 29 mei Beantwoorden

    Is mijn reactie aangekomen? Zie haar hier nu niet meer staan.

  • Esther Meijer
    Geplaatst op 07:40h, 02 juni Beantwoorden

    Gaan we nou het wiel opnieuw uitvinden? (Art therapy/ Beeldende therapie bestaat al minstens 40 jaar en er zijn al therapeuten op gepromoveerd)

  • Atty Bax
    Geplaatst op 17:37h, 04 juni Beantwoorden

    Beste Esther en Pauline, dank voor jullie reactie!
    Er zijn verschillen tussen vaktherapie en kunst. Jaren geleden was ik op de HAN in Nijmegen om kennis te nemen van vaktherapie en de resultaten aldaar. Helaas al decennia lang twee verschillende werelden. Samenwerken is zeker een van de opties. Kom gerust langs dan gaan we daar eens over in gesprek.

  • M.Houtgraaf-Benter
    Geplaatst op 09:56h, 09 juni Beantwoorden

    Mooi artikel ! Geloof erin.
    Het heeft mij ook veel goeds gebracht als NAH paient.
    Schilderen is heerlijk op te doen en geeft mij één keer per week weer een doel in m’n leven omdat ik 100% ben afgekeurd op de arbeidsmarkt.
    Schilder in een klein groepje o.l.v. een ervaren docente op het gebied van NAH en heeft een kunst opleiding genten. Leer er veel en heb weer socialen contacten, TOP !
    Info@kittyvanbarneveld.com Kunstprogesissional.

Geef een reactie