“Muziek is het voegwerk tussen de stenen die cultuur zijn”

– Beeld door Jostijn Ligtvoet Fotografie

Er klinkt (nu helaas vanuit de eigen huiskamers) muziek in Brabant. Er is een mooie traditie van koren en muziekverenigingen, maar het voortbestaan hiervan is geen vanzelfsprekendheid. De Brabantse Bond voor Muziekverenigingen (BBM), Korenveld, Maestro, en Brabant Koor zetten zich met meerjarige ondersteuning van de provincie Noord-Brabant in voor de vitaliteit van het muziekleven. Wat heeft de provinciale steun hen gebracht? In deze serie op MEST belichten we de komende weken verschillende disciplines in de Brabantse amateurkunst. 

– Geschreven door Lisa Habets

Hoe gaat het met het muziekleven in Brabant? 

Joop van de Meulenreek (BBM)Brabant is natuurlijk een echte harmonie- en fanfareprovincie. Dit maakt Brabant zo uniek en divers. Muziekverenigingen zijn per definitie warme verenigingen waar sociaal, gezellig en op z’n Brabants met elkaar wordt omgegaan. Veel verenigingen bestaan al lang, soms wel 200 jaar en zij nemen muziek maken heel serieus. De Brabantse cultuur is hierin ontzettend belangrijk. 

Ramon van den Boom (Maestro & Korenveld) Als je kijkt naar de landelijke cijfers zie je dat ruim 10% van de Nederlanders zingt in koorverband. Ruim de helft daarvan zingt in verenigingen. Als je dat vertaalt naar Brabant zijn er 150.000 Brabanders die aan koorzingen doen. Dat is een flinke groep. 

Er zijn nog altijd een hele hoop muziekverenigingen en amateurmuzikanten. Denk aan bigbands, seniorenorkesten, harmonie- en fanfareorkesten, showbands en majorette- en twirlverenigingen. Toch zie je een terugloop van het aantal muzikanten, maar ook van het aantal verenigingen.
- Joop van de Meulenreek

Frans Koevoets (Brabant Koor): “Je merkt dat in de koormuziek het zingen van het ‘ijzeren repertoire’ afneemt. Bij Brabant Koor zien we aan de kleinere instroom van nieuwe zangers dat zingen nog altijd populair is, maar dat door de teloorgang van het verenigingsleven ook een stukje cultuur verloren gaat. 

Joop van de Meulenreek: “Het is vaak moeilijk voor verenigingen om jeugdige leden te vinden én te binden. Dit heeft denk ik te maken met een veranderende maatschappij. Dat houd je niet tegen, dus je zult moet meebewegen. Mensen hebben minder tijd om zich voor een langere tijd te binden aan iets. De vereniging is wat dat betreft echt een afspiegeling van de maatschappij.” 

Brabant Koor | Beeld door Jostijn Ligtvoet Fotografie.
Brabant Koor | Beeld door Jostijn Ligtvoet Fotografie.

Ramon van den Boom: Maar er ontstaan veel nieuwe initiatieven, vooral op het gebied van ‘licht vocaal’ en het sociale domein. Je ziet ook steeds verrassendere uitvoeringsvormen, en er wordt meer met andere kunstdisciplines samengewerkt. 

Wat voor uitvoeringen en samenwerkingen hebben we het dan over? 

Ramon van den Boom: “De afgelopen jaren speelt het denken en werken vanuit een netwerkorganisatie een steeds grotere rol. Korenveld is in 2016 opgericht als overlegplatform om elkaar te ontmoeten. Van daaruit ontstaan ideeën voor activiteiten die we gezamenlijk opzetten. Een van de grootste activiteiten die uit Korenveld is voortgekomen is Brabant Luidkeels. Hier kwamen zo’n 400 zangers op af. Ze konden deelnemen aan verschillende zangworkshops en er waren optredens van koren uit de provincie. Aan het einde van de dag was er een grote slotuitvoering ondersteund door Brabant Koor. Het was een ontzettend succesvolle en leuke dag.”

Brabant Luidkeels | Warmup
Brabant Luidkeels | Warmup
In samenwerking met philharmonie zuidnederland en het Metropole Orkest hebben we met BBM een project opgezet waarbij getalenteerde kinderen en jongeren de kans kregen om een solopartij te spelen voor een volle zaal. Er zijn voorbeelden van jongeren die begonnen als amateurs en echt zijn uitgegroeid tot professionals, zoals Sjors Uitjens en Luuk Meeuwis .
- Joop van de Meulenreek

Ramon van den Boom: “Met Maestro zijn we recent gestart met een andere succesvolle activiteit, namelijk een community of practice voor koordirigenten. Dit is een zelfsturende leergemeenschap, wat betekent dat mensen elkaar vanuit eenzelfde beroepsachtergrond of interesse opzoeken om van elkaar en met elkaar te leren. Koordirigent is namelijk best een eenzaam beroep, er is een grote behoefte om elkaar op te zoeken. Momenteel zijn hier 18 koordirigenten bij aangesloten en ontmoeten we elkaar een keer in de twee maanden.” 

Joop van de Meulenreek: “De BBM heeft ook dirigentenworkshops opgezet. Deze zijn moeilijk te organiseren omdat je een volledig orkest nodig hebt. Dankzij de ondersteuning kunnen we mensen en een ruimte inhuren. Zo werken we nu samen met Alex Schillings. Hij is een zeer ervaren dirigent die erom bekend staat dat hij met zijn ogen kan dirigeren. Het orkest studeert een muziekwerk in en de jonge dirigenten mogen dan dirigeren, onder toezicht van Alex, andere cursisten en toeschouwers. Dit is ontzettend leuk en leerzaam voor alle betrokken partijen.” 

Maestro | Dirigentenworkshop
Maestro | Dirigentenworkshop

Wat is de meerwaarde van meerjarige ondersteuning door de provincie Noord-Brabant?

Joop van de Meulenreek: “Voorheen waren wij financieel afhankelijk van de contributie van verenigingen. Hier gingen we altijd met grote zuinigheid mee om. Door de extra toef slagroom van de provincie hebben we grote stappen kunnen zetten, we kunnen dingen nu beter en professioneler aanpakken. 

Ramon van den Boom: “Als je vier jaar lang kunt rekenen op ondersteuning, dan betekent dat dat je tijd en energie kunt steken in het veld waar je je sterk voor maakt. Daarnaast biedt een bepaalde zekerheid waardoor je net iets flexibeler bent. Neem bijvoorbeeld de voorbereiding van de eerste editie van Brabant Luidkeels. Deze nam van idee tot realisatie ruim 1,5 jaar in beslag. Als je dan ieder jaar opnieuw moet afwachten of je subsidie krijgt, wordt zo’n traject heel onzeker. Ondersteuning biedt ruimte om structurele samenwerkingen aan te gaan. 

Brabant en Limburg verdienen een koorvoorziening, waar zangers op zeer hoog niveau zingen en die voldoet aan de eisen van de grote orkesten. De meerjarenregeling stelt ons in staat om met een professionele staf te voldoen aan onze kerntaak: het zingen van het grote symfonische koorrepertoire, o.a. met onze partner philharmonie zuidnederland. Bovendien kunnen we hierdoor sterk inzetten op educatie en eigen producties. We willen met Brabant Koor zichtbaar zijn als plek waar je als zanger wordt uitgedaagd om het beste uit jezelf te halen.
- Frans Koevoets

Joop van de Meulenreek: “We zijn een warme muzikale provincie, en die warmte in de clubs wil ik erin houden. Muziek is het voegwerk tussen de stenen die cultuur zijn. Dankzij de provinciale steun kunnen we deze bewustwording kweken. 

Wat was de rol van Kunstloc Brabant bij deze ontwikkelingen?

Frank de Jong (Kunstloc Brabant): “Kunstloc heeft een grote adviserende en sturende rol in het culturele werkveld. Waar vraag naar is, daar spelen wij op in. De achterban van de koren en muziekverenigingen is ontzettend groot, het is echt een netwerk door samenwerking. Hier ligt de taak van Kunstloc binnen de amateursector. Een van onze doelstellingen was om een grotere synergie te creëren. Met de oprichting van onder meer Korenveld in 2016 hebben we dit zeker bereikt, hier zitten nu zo’n 7 partijen in die samenwerken en elkaar goed weten te vinden. Dit is succesvol tot uiting gekomen in Brabant Luidkeels in 2019. Nu is het aan ons om dit verder uit te werken in de vorm van nog meer nieuwe projecten en activiteiten. Verder adviseert Kunstloc Brabant de provincie bij de totstandkoming en uitvoering van de regeling. Wij adviseren ook de amateurkunstorganisaties bij het doen van een aanvraag, en monitoren de amateurkunstorganisaties die een subsidie ontvangen.”

Artikelenreeks amateurkunst

Dit artikel maakt deel uit van de artikelenreeks amateurkunst. Lees hier het artikel over deDansPunt: de koepelorganisatie voor de amateurdans in Brabant.  En bekijk hier het artikel over DUKEBOX: productiehuis voor urban & hiphop.

Nieuwe meerjarige subsidieregeling amateurkunst

Er is een nieuwe vierjarige regeling voor amateurkunst van de provincie Noord-Brabant  opengesteld. Aanvragen kunnen tot en met 18 juni worden ingediend. Voor deze subsidieregeling is voor de periode 2021-2024 0,6 miljoen euro per jaar beschikbaar. Met deze regeling zorgt de provincie ervoor dat amateurinstellingen, net als professionele kunsten, meerjarige subsidie krijgen. Dat zorgt voor continuïteit, en daarmee voor verbetering van de kwaliteit van de amateurkunst. Ook draagt het eraan bij dat meer mensen actief kunnen zijn binnen de amateurkunst.   

Kunstloc Brabant is voor alle organisaties beschikbaar voor advies bij het indienen van een aanvraag. De Gedeputeerde Staten van Provincie Noord-Brabant besluiten welke aanvragen voor subsidie in aanmerking komen, op basis van het advies van de adviescommissie amateurkunst. Kunstloc monitort en adviseert de amateurkunstorganisaties die een subsidie ontvangen, en is ten alle tijden ook benaderbaar voor organisaties die geen subsidie krijgen toegekend. 

Share on Facebook0Share on LinkedIn0Tweet about this on Twitter
Geen reacties

Geef een reactie