TON Talk, Trends, Ontwikkelingen en Nieuws #7

Tweewekelijks neemt documentalist Ton van der Linden jou mee langs de belangrijkste Trends, Ontwikkelingen en Nieuwtjes. Geheel in lijn met het thema Koninklijk neemt Ton jou in aflevering #7 van de TON Talk mee in een aantal ontwikkelingen op het gebied van huizen.

Vereniging Hendrick de Keyser

Vereniging Hendrick de Keyser werd opgericht in 1918 en viert dit jaar dus zijn honderdste geboortejaar. De vereniging is vernoemd naar de beroemde Amsterdamse architect en beeldhouwer en staat voor het behoud van architectonisch of historisch waardevolle huizen in Nederland.

De vereniging koopt panden, laat deze restaureren en verhuurt ze vervolgens. De vereniging beslist wie mag huren, dit gebeurt niet middels een wachtlijst.  Er wordt in de eerste plaats gekeken naar de match tussen huis en huurder. In totaal bezit de vereniging 421 panden, verspreid door het land. In Noord-Brabant onder meer in Bergen op Zoom, Woudrichem, Breda, ’s-Hertogenbosch, Best en Schaijk.

De vereniging heeft 4.500 leden en het grootste deel van de opbrengsten komt uit de huur. Die huuropbrengsten zijn genoeg voor het jaarlijkse onderhoud van de panden. Grote renovaties en aankopen doet de vereniging met geld van legaten, donaties en fondsen. Ook ontvangen ze huizen als schenkingen.

Dankzij een schenking van €975.000,- van de Bankgiro Loterij kan de vereniging 35 woonhuizen, de museumhuizen, teruggeven aan een breed publiek door deze parels permanent te gaan openstellen. Woonhuizen verspreid over heel Nederland die ieder hun eigen verhaal vertellen over de historie van het huis en haar bewoners. Gezamenlijk geven deze 35 huizen een aaneensluitend beeld van 400 jaar woonhuisontwikkeling in Nederland.

In deze woonhuizen mag je spullen aanraken, op een stoel gaan zitten of in een kast kijken. Al rondlopend kan de bezoeker ervaren hoe daar vroeger werd gewoond, gewerkt en geleefd.

Het zijn niet allemaal oude huizen. Twee jaar geleden nog werd in Nagele, Noordoostpolder, een woonwijkje uit de jaren vijftig overgedragen aan Vereniging Hendrick de Keyser.

Het bijzondere woonhuis van architect Jan de Jong in Schaijk werd februari jl. aangewezen als rijksmonument. Het huis is een van de belangrijkste monumenten van de ‘Bossche School’-architectuur uit de tweede helft van de 20ste eeuw. Een stroming in de Nederlandse architectuur die ook internationaal erkenning heeft gekregen. In maart 2017 verwierf Vereniging Hendrick de Keyser dit bijzondere woonhuis.

De architect Jan de Jong (1917-2001) combineerde met groot gevoel voor ruimte, maatvoering en ordening abstracte traditionele vormen met moderne bouwmaterialen. Hierdoor ontstond een haast tijdloze architectuur. In zijn eigen woonhuis creëerde hij een besloten ingetogen leefwereld, waar de ruimtelijkheid en het spel van ritmische verhoudingen de bezoeker elke keer weer imponeert. Het predicaat Koninklijk zou voor deze vereniging op zijn plaats zijn.

Pieter Hoexum

Pieter Hoexum is schrijver van het boek ‘Kleine filosofie van het rijtjeshuis‘ en werkt momenteel aan een nieuw boek met als (werk)titel: ‘Doen alsof je thuis bent’. Hij verbleef een maand in het Adriaan Roland Holsthuis en gebruikte die maand met name om na te denken, te lezen en te schrijven over het begrip ‘thuis’.

Als leesvoer had hij ‘La poétique de l’espace‘ (1958) van de Franse filosoof Gaston Bachelard meegenomen. Dat boek geldt immers als hét boek over intimiteit, in de zin van innigheid, vertrouwdheid en vooral van huiselijkheid. Als je het hebt over een filosofisch boek over het onderwerp ‘thuis’, dan kom je snel bij dit boek uit. Gaston Bachelard wil laten zien dat ‘het huis een van de belangrijkste krachten vormt tot integratie van de gedachten, herinneringen en de dromen van de mens’.

Pieter Hoexum komt er snel achter dat Bachelard niet bekritiseert, alle modernisering afwijst en zich regelmatig overgeeft aan nostalgische en vaak ronduit reactionaire klaagzangen. Een boek van René Boomkens doet hem beseffen dat je Bachelard inderdaad geen recht doet door hem als een pure nostalgicus te beschouwen.

Bachelard besluit zijn korte essay met de vaststelling dat ‘Zoals een dichter bestaande woorden een nieuwe, dikwijls verrassende lading en betekenis geeft, zo maakt een bewoner van een huis een thuis’. Eigenlijk houdt Bachelard een groot pleidooi voor dichterlijke vrijheid, niet zozeer van de maker van het huis, maar vooral van de bewoner. De bewoner moet, als een poëzielezer, veel vrijheid nemen en tegelijkertijd heel dicht bij de tekst blijven.

Tot slot

Nog een tip! In Breda staat nu een rijksmonument te koop: Salve Viator.

Elke dinsdag het culturele nieuws uit Brabant en de rest van Nederland in je mailbox? Meld je dan aan voor een gratis abonnement op de mail.

Share on Facebook0Share on LinkedIn0Tweet about this on Twitter
Tags:
Geen reacties

Geef een reactie